Plaatsmolen

De Plaatsmolen is een stenen (voorheen houten) korenwindmolen in de Schuiferskapellestraat, op een halve kilometer ten noorden van de kerk van Pittem. Vele dorpen hadden hun "Plaatsmolen". Doorgaans stonden die het dichtst bij de dorpsplaats. De molen staat op de "meullewal" die 36 roeden groot was in 1615.

We vinden de molen aangeduid op:
- "Rentebouck vanden heerschepe van Pitthem", door Lowys de Bersaques, 1622, kaart 1 (Rijksarchief Brugge, Oud Archief, nr. 29).
- "Nieuwe ommelooper ende terrier der prochie van Pitthem", door D. Seghers, 1761, kaart 21 (Rijksarchief Brugge, Gemeente Pittem, Oud Archief, nr. 28/6).
- Fricxkaart (1712)
- Ferrariskaart (ca. 1775) met het bruin symbool van een staakmolen op teerlingen
- Atlas der Buurtwegen (ca. 1844) met de benaming "Plaetsemolen, Moulin" met het grondvlak van een staakmolen op teerlingen
- Topografische kaart van Ph. Vandermaelen (ca. 1850) met de benaming "Plaets Molen"
- Kadastrale atlas van P.C. Popp (ca. 1860) als een staakmolen

Er liep een rechtstreekse weg vanaf het kasteel van Pittem, langs het Kasteelgoed tot aan de Plaatsmolen, al in 1532 vermeld als Kokerstraetje. De Plaetzemolenweg (Atlas der Buurtwegen, 1846) werd omschreven als een weg du moulin dit Plaetsmolen au chemin de Coolscamp.

Enkele meter ten oosten van de windmolen stond een olierosmolen waarbij de paarden binnen liepen. Dat "stampcot" werd voor het eerst vermeld in 1532.

De Plaatsmolen werd voor het eerst vermeld in 1360 als de "Pitthem meulen". Toen ging het nog om een houten korenwindmolen, een staakmolen op teerlingen. De molen werd vernield in 1383 toen de Bretoenen Pittem verwoestten na de Slag van Westrozebeke.

In 1384-1386 gebeurde de heropbouw. Volgens de heerlijke rekening van Pittem van 1386 werden o.m. aangekocht: "vestures, ung havot en autres mesures, 4 volans, ung lict pour le meunier...", enz.

De heer van Pittem hield een deel van het graan dat de inwoners naar de molen brachten, voor zich als vergoeding voor het malen. In 1387 ontving de heer er 131 razieren graan, met een waarde van 162 ponden 3 schellingen parisis.

De molen werd andermaal vernield in 1579 tijdens de godsdienstoorlog. Het grootste deel van Pittem, ook de kerk en de andere Pittemse windmolen (de Claerhoutmolen) werd dan verwoest. Het grootste deel van de inwoners was gevlucht. en nog in 1593 was Pittem "verlaten ende onghecultiveert". Pas na 1600 (voor 1614) volgde de heropbouw van de Pittemmolen. 

De Plaatsmolen was het eigendom van de  opeenvolgende heren van Pittem en werd aan molenaars verpacht.  Het 'draaiend werk' van de molen was dan het eigendom van de pachter. De normale huurtermijn bedroeg 9 jaar. Per jaar bedroeg de huurprijs: in 1622, 324 pond parisis; in 1657, 432 p. par.; in 1722, 288 p. par.; in 1795, 262 p. par. Malen was verboden op zon- en feestdagen. Diverse molenaars overtraden dat gebod.

Molenaars:
- rond 1550: Jan Joye. Hij was tevens armenmeester van Pittem in 1551-52 en schepen van de heerlijkheid Pittem in 1558. Hij stichtte er een jaargetijde.
- 1571-1572: Joris Vande Zandweghe. Hij pachtte de "coornemuelene metter wint ende den wal" van de heer van Pittem voor 21 ponden per jaar. Voor het onderhoud van het gaande werk ("al datter metten winde draeyt") betaalde hij 20 schellingen groten aan de heer. In 1571 en 1572 moest hij ook 22 schellingen groten aan de Spaanse schatkist betalen voor de 20ste penning.
- 1615 - begin december 1646 (overlijden): Joos de Keysere
- 1649-1669: Adriaan Mestdagh (°Pittem 1615, opeenvolgend gehuwd met Florentia Mulaert, Egidia Devrient en Catharina Voorde).
- 1669-1676: Joris de Busschere, van 1669 tot 1676. Van 1661 tot 1669 was hij molenaar op de Boonhagemolen in Pittem. Nog eerder maalde hij in Koolskamp.
- 1676-1683: Ghislein Priem (gehuwd met Catharina Dereu).
- 1683-1715: Jan Heytens (Oostrozebeke 1653 - Pittem 1715, gehuwd in 1680 te Pittem met Clara De Meurisse). Zijn broer Karel Heytens (Dentergem 1648 - Pittem 1694, gehuwd met Judoca Verhelle) was molenaar op de Claerhoutmolen in Pittem.
- 1715-1747: Hubrecht de Meurisse (Pittem, 1690-1747, opeenvolgend gehuwd met Catharina Dejagere en met Theresia Verougstraete).
- 1747 - 1753: zoon Carel de Meurisse (ca. 1715 - Pittem 1753, opeenvolgend gehuwd met Joanna Adyncx en Leocadia Stragier). Hij had 5 mensen in dienst, die naast de molen ook op de boerderij werkten. Er kon dus ook eigen tarwe gemalen worden. De hoeve werd in deze jaren verkocht aan Huybrecht Vintsioen.
- 1753-1772: Franciscus Soenens (Meulebeke 1706 - Pittem 1772, gehuwd in 1732 met Joanna Fleurquin). Hij was er al sinds 1735 molenaarsknecht. 
- 1772-1788: Jan Baptist Vandemoortele (Gullegem 1749 - Pittem 1788, gehuwd in 1772 met Maria Jacoba Soenens, een dochter van de vorige molenaar).
- 1788 - 1844: Jacob August Vanderhaeghe (Meulebeke 1758 - Pittem 1844), een molenaarszoon uit Meulebeke, gehuwd in 1789 met Maria Jacoba Soenens, de weduwe van de vorige molenaar.
- 1844-1855: de kinderen: Ivo Vanderhaeghe (+Pittem 1861) en Regina Vanderhaeghe. Ze werden voor de molen en de hoeve in 1846 bijgestaan door een 'moldersknecht', een 'moldersketser', een 'landknaep', een koewachter en een dienstmeid.

In 1798 werd de Plaatsmolen door de Franse republiek onder de hamer gebracht en voor 100.000 frank verkocht aan Jacques Pecsteen uit Brugge. In 1817 was Sebastiaan Goethals uit Meulebeke op de Kruisbergmolen komen wonen. In 1855 kocht deze familie (Petrus Goethals-Barbara De Visschere) de Plaatsmolen aan.

Eigenaars na 1800:
- tot 1798: opeenvolgende heren van Pittem
- 1798, verkoop: Pecsteen Jacques, Brugge (voor 100.000 frank)
- voor 1826, eigenaar: de Croy de Dadizeele, eigenaar te Parijs (F) (de huurder is Cauweleer Leo)
- later, eigenaar: Vanderhaeghe Jacobus, molenaar te Pittem
- 01.04.1844, erfenis: a) Vanderhaeghe Ivo, molenaar te Pittem en b) Vanderhaeghe Regina, zonder beroep te Pittem (overlijden van Jacobus Vanderhaeghe)
- 03.07.1855, verkoop: Goethals-De Visschere Petrus, landbouwer te Pittem (notaris Libbrecht)
- 20.04.1884, erfenis: en de kinderen (overlijden van vrouw Barbara De Visschere)
- 30.05.1885, erfenis: Goethals Camille, landbouwer te Pitem (overlijden van Petrus Goethals)
- 29.12.1925, gift: a) Goethals Elisa Maria, b) Goethals Adiel Joseph, c) Goethals Remi Henri, d) Goethals Anne Julie, e) Goethals Zoé Godelieve, f) Goethals Marcel en g) Goethals Julianus (notaris Viaene)
- 01.06.1932, erfenis: a) Goethals Elisa Maria, b) Goethals Adiel Joseph, c) Goethals Remi Henri, d) Goethals Anne Julie, e) Goethals Zoé Godelieve, f) Goethals Marcel, de kinderen (Carl en Christiaan) en g) Goethals Julianus (overlijden van Marcel Goethals)
- 30.05.1937, afstand: Goethals-Deridder Remi (Remigius Henricus Josephus), molenaar te Pittem (notaris Viaene)
- 05.02.1962, erfenis: en de kinderen (overlijden van vrouw Deridder)
- 28.05.1965, gift: Goethals-Van de Casteele Etienne Remi Jozef, handelaar te Pittem (notaris Viaene)
- 21.01.1972, verkoop: Vennootschap Westvlaamse Intercommunale voor Huisvestingsbeleid, te Brugge (notaris Guinez)
- 22.03.1973, verkoop: Gemeente Pittem (notaris Guinez)

Op de Plaatsmolen bleven de kinderen van Jacobus van der Haeghe wonen tot in 1855. In dat jaar kwam Petrus Goethals van de Kruisbergmolen te Pittem het bedrijf overnemen.

Petrus Goethals was ook productief wat oliebrood betrof. Dit blijkt uit een rekening van burgemeester Felix De Meese die op het Kasteelgoed woonde. Petrus werd opgevolgd door zijn zoon Camile.

 In 1909 werd de huidige Plaatsmolen gebouwd. Dit bouwjaar stond in grote smeedijzeren cijfers te lezen op de leuning van het balkon aan de staartzijde van de kap. Het binnenwerk werd bij de heropbouw gerecupereerd uit de houten voorganger en de Hogen Doornmolen van Hulste. Daarvan getuigde onder meer een balk uit 1868 die omgekeerd werd teruggeplaatst en het vangwiel met de inscriptie "1786 – I. WYBO" (= Ignace Wybo, molenmaker) en met een siermotief in Lodewijk XIV-stijl.

Camiel gaf het bedrijf over aan zijn zoon Remi wiens zoon Etienne de laatste molenaar was.

De Plaatsmolen overleefde de Eerste Wereldoorlog. 

Een schuur aan de straatzijde werd in mei 1940 door een bom uit een Duits vliegtuig getroffen, maar de molen zelf bleef gespaard.

In de jaren 1930 werd het hekwerk van de buitenroede over de halve afstand (vanaf de askop) vervangen door jalouziekleppen. Dat systeem gaf echter geen voldoening en werd na 1940 weer door scheden en zomen vervangen.

Het bedrijf werd in augustus 1949 buiten werking gesteld. De roeden werden in juni 1950 uitgehaald.

In 1995 werden een aantal dringende instandhoudingswerken uitgevoerd door de zgn. Molenwacht Vlaanderen, in het kader van een tewerkstellingsproject van de Vlaamse Overheid. Zo werden een aantal beveiligingswerken uitgevoerd: ruiming van gevallen stenen uit de romp, plaatsen van een omheining, stutting van balken binnenin. Deze werken gebeurden in het vooruitzicht van een maalvaardige restauratie.

De procedure voor de maalvaardige restauratie sleepte jaren aan. Gelukkig werd de technische knobbel in 2007 ontward, zodat het dossier gedeblokkeerd werd en de weg vrij stond voor de al lang verwachte maalvaardige restauratie.

Op 9 oktober 2008 kende Vlaams minister Dirk Van Mechelen een restauratiepremie toe voor fase 1, loten 1 en 2. Het aandeel van het Vlaams Gewest bedraagt 454.771,81 euro. Op 17 december 2008 ging de openbare aanbesteding door voor de molentechnische ontmanteling, afbraak en heropbouw van de molenromp.

Vanaf 25 mei 2009 gingen de werken van start. Op dinsdag 26 mei werd het grootste gedeelte gedemonteerd. Stelselmatig werd de romp zolder na zolder afgebroken. De betonplaat werd nog voor het bouwverlof van 2009 gegoten. Het was de bedoeling dat de heropbouw kort daarna zou starten, maar uiteindelijk gebeurde het pas sinds half augustus 2011. Verschillen in visies en tegenslagen met  de geleverde bakstenen, die vele barsten vertoonden, deden de werken uitstellen. Het gehele jaar 2012 bleven de werken stilliggen. Pas op 22 april 2013 werden de werken opnieuw gestart: Karel Verscheure uit Zwalm plaatste de moerbalken van de meelzoldervloer.

De metselwerken werden uitgevoerd door Aquastra bvba uit Lauwe. Ontwerper was het architectenbureau Freddy De Schacht uit Ruiselede.

Voor een gelijkmatige opbouw werd gebruik gemaakt van een centrale kaapstander. Het zand was afkomstig van Callewaert Bouwmaterialen uit Kuurne/Roeselare en de natuurlijke hydraulische kalk van Boehm uit Dahlenheim (Elzas, F). De bakstenen werden aangeleverd door Terca uit Kortrijk. Ze zijn van het type Maaseiker bont met weinig nerf, die speciaal voor de buitenromp werden uitgesorteerd. Ze hebben een WFD-formaat, met als fabricagematen 210x99x67 mm.

Voor de verdere afwerking was 800.000 euro voorzien in het gemeentelijk meerjarenplan 2014-2019. Het betreft de maaltechnische inrichting en de buitenaanleg.

Het was de bedoeling van het gemeentebestuur om de Plaatsmolen te laten functioneren als molen en het draaien en malen daadwerkelijk in stand te houden.
Hiervoor diende het molentechnisch gedeelte  gerestaureerd te worden.
De ontwerper, Architectuurstudio De Schacht & partner(s) bv ovv bvba, Poekestraat 1 te 8755 Ruiselede stelde het bijzonder bestek met nr. OO-888 en de raming voor de opdracht "Restauratie Plaatsmolen - fase 2: molentechnische restauratie", op. De lastvoorwaarden werden vastgesteld zoals voorzien in het bijzonder bestek en zoals opgenomen in de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten. De raming bedroeg € 495.854,71 excl. btw of € 599.984,20 incl. 21% btw.
De werken werden gegund bij wijze van de open aanbesteding aan de molenbouwfirma Boers & Peusens uit Merelbeke. De uitvoeringstermijn voor deze restauratiewerken bedroeg 300 kalenderdagen.
Een subsidie werd bekomen van de Vlaamse Overheid, Agentschap Onroerend Erfgoed, Phoenix gebouw, Koning Albert II Laan 19, bus 5 te 1210 Brussel. Het budget voor deze werken was voorzien op het meerjarenplan van de gemeente.

Op de gemeenteraad van 24 februari 2013 verleende de gemeente Pittem zijn goedkeuring aan het bestek (lastvoorwaarden) en de gunningswijze (openbare aanbesteding) voor de opdracht "Restauratie Plaatsmolen - fase 2: molentechnische restauratie".

De uitvoering van de molentechnische restauratie liet evenwel lang op zich wachten. Vanuit de bevoegde instanties werd gemeld aan schepen Paul Lambrecht dat er "nog vele wachtenden voor ons zijn" en dat, "aangezien PIttem een openbaar bestuur is en het materiaal van de molen goed opgeborgen ligt, de Plaatsmolen zeker niet prioritair is".

De molenbouwfirma Boers & Peusens uit Merelbeke plaatsten de kap, de staart en het binnenwerk in januari 2026. De officiële opening gebeurt op 7 juli 2026.

Lieven DENEWET, Valère ARICKX & Herman HOLEMANS

Technische beschrijving (Luc Devliegher, 1983)
Bakstenen stellingmolen, op een berg, 1909.
Vlucht ca. 24 meter. De roeden werden in 1950 uitgehaald.
Rode baksteen 20 x 9 x 5,5-6,5 cm; 10 lagen = 72 cm. Rondboogingangen en -vensters. IJzeren stelling. Gebroken kap met rechte voorwand, bedekt met metalen platen. Enkel twee lange schuine schoren. Balkon met ijzeren leuning.
Benedenverdieping
Onderaan de ijzeren koningssil die in een taatspot op een balk draait, is een kamwiel bevestigd. De stenen van de kollergang liggen nu buiten. Er iss een mechanische maalderij.
Maalzolder. Haverpletter
Steenzolder. 2 koppels maalstenen.
Spoorwiel: 64 kammen > kamwiel: 32 kammen
                                  > kamwiel: 32 kammen
Luizolder. Op de koningsspil zit een conisch kamwiel dat via een verticaal conisch kamwiel het luiwerk en de haverpletter aandrijft.
Kapzolder
Bovenwiel: 54 kammen > kamwiel: 28 kammen.
In twee hoekstukken van het bovenwiel is ingehakt: "I. WYBO" en "1786". In de 2 andere hoeken een siermotief in Lodewijk XIV-stijl.
Het bouwjaar "1909" staat in grote smeedijzeren cijfers op de leuning van het balkon.

Sinds de restauratie van 2009-2026:
De roeden hebben een lengte van 25.40 m
Twee steenkoppels: één is maalvaardig, het andere is demonstratief

De molenaars zijn Lieven Braeckevelt en Kris Grijspeerd. Bezoek op afspraak: lieven.braeckevelt@skynet.be of 0498 108 633.

Uit de kohieren van de XXste penning van Pittem, 1571-1572.
Joris Vande Zandweghe pacht jeghens mynen heer van Puthem eene coornemuelene metten wint ende den wal, voor xxi p. ende tonderhoudene al datter metten winde draeyt, tzelve gheextimeert xx sch. gr., tsamen xxii p. gr. tsjaers, Compt den XXe penninck xxii sch. gr. (1572); Den zelven ter cause vnden voorseiden pacht de anno lxxi ende verzuuympt anno voorleden, compt hier over ghelycken xxe penninck xxii sch. gr. (1572, verzuimd in 1571)

----

Beschermingsbesluit van de Plaatsmolen

VLAAMRE GEMEENSCHAP

Ministerieel besluit tot bescherming van monumenten en stads- en dorpsgezichten.

DE GEMEENSCHAPSMINISTER VAN CULTUUR,

Gelet op de wet van 7 augustus 1931 op het behoud van monumenten en landschappen;

Gelet op het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming van monumenten en stads- en dorpsgezichten;

Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen:

Gelet op het besluit van de Vlaamse Executieve van 18 januari 1982 houdende bepaling van de bevoegdheden van de leden van de Vlaamse Executieve;

Gelet op het besluit van de Vlaamse Executieve van 28 januari 1982 houdende organisatie van de delegatie van beslissingsbevoegdheden aan de leden van de Vlaamse Executieve;

Gelet op het ministerieel besluit van 29 juli 1983 tot vaststelling van het ontwerp van lijst van voor bescherming vatbare monumenten en stads en dorpsgezichten;

Gelet op het advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen van 03 mei 1984;

BESLUIT

Artikel 1.

- Wordt beschermd als monument:

- de stenen windmolen, genaamd "Plaatsmolen", gelegen Wingenestraat te Pittem, bekend ten kadaster: Pittem, sectie A, perceelnummer 824 B, eigendom van de gemeente Pittem.

Artikel 2.

- Met het oog op de bescherming zijn van toepassing:

1. de algemene bestemming en de algemene voorschriften die zijn opgelegd door de bij koninklijk besluit goedgekeurde streekplannen en gewestplannen, op het ogenblik waarop de rechtsgevolgen van onderhavig besluit in werking treden;

2. de verbodsbepalingen en beperkingen opgelegd door de vergunningen vereist krachtens artikel 44 van de wet van 29 maart 1962 houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de stedenbouw;

 3. de beschikkingen van het koninklijk besluit van 6 december 1976 tot bepaling van de algemene voorschriften inzake instandhouding en onderhoud van de monumenten en de stads- en dorpsgezichten.

Brussel, 06 februari 1985

De Gemeenschapsminister van Cultuur,

(get.) K. Poma

--

---

Aanbesteding restauratie, fase 1, lot 1: molentechnische ontmanteling & afbraak molenromp
Intekendatum: 17.12.2008, 11 u.
Molen: Pittem (W.-Vl.), Plaatsmolen - stenen stelling-molen met ijzeren gaanderij
Bouwheer: Gemeente Pittem
Ontwerper: De Schacht Freddy ir.-arch., Ruiselede
Aard van de opdracht: Fase 1, lot 1: molentechnische ontmanteling en afbraak molenromp; o/cat. D23, kl. 1, cat. 00 of 19; 50 dagen; raming (1997): 136.572 euro; lot 2: heropbouw molenromp; o/cat. D24, kl. 3, cat. 00 of 19; 120 dagen
Plaats aanbesteding: Raadzaal van het gemeentehuis, Markt 1, 8740 Pittem
* Heraanbesteding op 04.03.2009, 11 u.

Intekendatum: 04.03.2009, 11 u. (heraanbesteding van 17.12.2008)
Molen: Pittem (W.-Vl.), Plaatsmolen - stenen stellingmolen met ijzeren gaanderij
Bouwheer: Gemeente Pittem
Ontwerper: De Schacht Freddy ir.-arch., Ruiselede
Aard van de opdracht: Fase 1, lot 1: molentechnische ontmanteling en afbraak molenromp; o/cat. D23, kl. 1, cat. 00 of 19; 50 dagen
Plaats aanbesteding: Raadzaal van het gemeentehuis, Markt 1, 8740 Pittem
Offertes: Aquastra bvba, Lauwe, 65.995,70 euro; Verscheure Karel bvba, Zwalm, 71.951,91 euro; Wieme R. & K. Molenbouw bvba,  Zulte, 72.510,05 euro; 't Gebinte Molenbouw bvba, Erpe-Mere, 96.000,00 eur
Toewijzing: Aquastra bvba, Lauwe

Archieven en landkaarten

- Rijksarchief Brugge, Gemeentearchief Pittem, Oud Archief:

  * nr. 25. Denombrement (telling) van de heerlijkheid en het patronaat van Pittem, van hun achterlenen, van de heerlijkheid Koolskamp en Aeyshove, 1575.

  * nr. 26. Verslag en denombrement van 13 februari 1649.

  * nr. 27. Verslag en denombrement van leen en heerlijkheid Pittem, 1771, met denombrement van de achterleden (authentieke kopie).

  * nr. 27bis. Landboek van Pittem, 1666.

  * nr. 27ter. Tafel landgebruikers, 1684-1688 (aansluitend bij nr. 27 bis).

  * nr. 28. Landboek van Pittem, 1760.

  * nr. 28/2. Tabel van de gemeente Pittem, omvattende de landen, bossen, weiden, velden,… met aanduiding van de huurders, eigenaars en uitgestrektheid van elk artikel, augustus 1759 – januari 1760.

  * nr. 28/3. Kohier, “beterdynghe”, deel 1, 1761.

  * nr. 28/4. Kohier, “beterdynghe”, deel 2, 1761.

  * nr. 28/5. Kadastrale legger, jaar IX.

  * nr. 28/6. Landboek met kaarten, Nieuwe ommelooper ende terrier der prochie van Pitthem door D. Seghers, 1759-1761, met melding van de Platse Meulen
, 1759-1761.

  * nr. 29. Rentebouck vanden heerschepe van Pitthem, met gekleurde kaart op perkament door Lowys de Bersaques, 1622, kaart 1 met de Pitthem muelen. 

* nr. 30. Renteregister, 1624 (redres van het renteboek, zie nr. 29).

* nr. 30 bis. Heerlijk renteboek van Pittem, 1762

- Rijksarchief Brugge, Gemeente Pittem, Oud Archief, rekeningen van de heerlijkheid Pittem:
  * nr. 31. Rekeningen, 1386 - 1389.
  * nr. 31 bis. Rekeningen, 1623 - 04.09.1626
  * nr. 32. Rekeningen, 1639 - 1641
  * nr. 33. Rekeningen, 18.05.1647 - 18.05.1650
  * nr. 34. Rekeningen, 05.08.1654 - 1656 (1ste rekening)
  * nr. 35. Rekeningen, 05.08.1654 - 1656 (2de rekening)
  * nr. 36. Rekeningen, 1656 - 1660 (3de rekening)
  * nr. 37. Rekeningen, 1672 (4de rekening)
  * nr. 38. Rekeningen, 1673 -1674
  * nr. 39. Rekeningen, 1703 - 1704
  * nr. 39bis. Rekeningen, 1710 - 1712
  * nr. 40. Rekeningen, 1713
  * nr. 41. Rekeningen, 1714
  * nr. 42. Rekeningen, 1714 - 1715
  * nr. 43. Rekeningen, 1717
  * nr. 44. Ontvangsten, 1716 - 1719
  * nr. 44bis. Jaarrekening, 1719
  * nr. 45. Journaal van de ontvangsten, 1719 - 1759.
- Rijksarchief Brugge, Gemeentearchief Pittem. Modern archief, nr. 385. Bevolkingsregister, 1826.



- Rijksarchief Brugge, Aanwinsten, nr. 1002. Register betreffende renten van de heerlijkheid van Ooigem in de Parochies van Pittem, Ruiselede, Tielt, Wingene en van het Gaverleen te Pittem, 1640, f° 56: West de straete by pithem meulen.
- Rijksarchief Kortrijk, Familiearchief de Limburg-Stirum, nr. 5. Renteboek heerlijkheid Claerhout, 1614, nr. 353: straete dat naer pitthem muelen ghaet.
- Stadsarchief Gent, reeks 28. Kohieren van de Xxste penning van Pittem, 1571-1572.
- Fricxkaart, 1712.
- Ferrariskaart, ca. 1775.
- Atlas der Buurtwegen, 1846.
- Topografische kaart van Ph. Vandermaelen, ca. 1850.
- Kadastrale atlas van P.C. Popp, ca. 1860.
- Brugge, Kadasterarchief West-Vlaanderen, nr. 207, Mutatieschetsen Pittem, 1874/4, 1910/2, 1981/18. 

Gedrukte bronnen

- Gazette van de provincie West-Vlaenderen en der stad Brugge, 13.08.1827, p. 4, kol. 1-2 (verkoopsadvertentie)

Werken
- Arickx Valère, Geschiedenis van Pittem, Pittem, 1951 (ongewijzigde herdruk in 1981), p. 59, 97, 99, 101, 139-140, 184.
- Mertens Jacques, Enkele aspekten van de heerlijke financies op het einde van de XIVe eeuw. De heerlijke rekeningen van Pittem (1386-1390), Verslagen en mededelingen van de Leiegouw, jg. 10, 1968, 1, p. 27-38.
- Cornilly Jeroen, Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel 1. Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt, Brugge, 2001, p. 161.

- De Flou Karel, Toponymisch Woordenboek van Westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesië, het Land van den Hoek, de graafschappen Guines en Boulogne en een gedeelte van het graafschap Ponthieu, deel 12, Brugge, 1931, kol. 776, 794.
- De Kinderen Els & Devoldere Wilfried, De Plaatsmolen van Pittem: zeer waardevol, in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 76 (1981), p. 64-66. - Denewet Lieven, Rapport. Dertig jaar molenzorg in het Tieltse Molenland, Molenecho's, jg. 31, 2003, nr. 1, p. 120-145.
- Denewet Lieven, Ontmantelingen als aanloop tot restauratie - 2 (Bikschote, Boechout, Denderwindeke, Geel, Harelbeke, Pittem, Zarren), Molenecho's, jg. 30, 2002, nr. 3, p. 83-89.
- Denewet Lieven, Pittem (W.-Vl.), Plaatsmolen - Ondergaat thans een zeer grondige restauratie, Land in Zicht, Driemaandelijks tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Natuur & Stedenschoon, jg. 78, 2009, 4, p. 20-22.

- Denewet Lieven, West-Vlaams molennieuws, zomer 2011, West-/Vlaams Molenblad, jg. 27, 2011, 2, p. 60-64.

- Denewet Lieven & Goeminne Luc, Molenmakers in Vlaanderen. Het werkboek van Coussée uit Meulebeke, Molenecho's, jg. 22, 1994, 3-4 (speciaal themanummer 7).

- Devliegher Luc, De molens in West-Vlaanderen, Tielt/Weesp, 1984, p. 336-339 (Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, 9).
- Devoldere Wilfried, Gemeente Pittem. De Plaatsmolen. Verantwoording van de aanvraag tot het bekomen van de klassering, Pittem, bij de auteur, 1973, 11 p.
- Devoldere Wilfried, Heden en verleden. Daarbij die molen ... Vooruitblik op Erfgoeddag 2009, Het gemeentelijk infoblad Pittem-Egem, januari-februari-maart 2009.

- Devoldere Wilfried & Lambrecht J., Oud-Pittem, Tielt, 1973, foto 18.

- Holemans Herman, Westvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten P-R, Rotem, 2001, p. 17.
- Ryckaert Marc, Molens en metaal, In de Steigers, jg. 2001, 1, p. 14-19.

- Vandepitte Paul & Billiet Jaak, Tielt en de Molenlandroute: een historisch-toeristische verkenning, Tielt, De Roede van Tielt, 1973.

- Vermeulen J., Oude foto's van Pittem en Egem, Pittem, 2003, 2 delen.

Persberichten (in chronologische volgorde)

- Defour G[uido], Daar bij die (bijna weer) mooie molen, De Weekbode, 05.02.2001.
- Debruyne M[arc], Restauratie van molen zit muurvast. Na vier jaar procedure is er nog niets gebeurd, Het Nieuwsblad, ed. Roeselare-Tielt, 31.12.2004, p. 22 (overgenomen in: West-Vlaams Molenblad, XX, 2004, 4, p. 196 - rubriek persoverzicht).
- DBM [De Bruyne Marc], Plaatsmolen mag afgebroken worden, Het Nieuwsblad, ed. Roeselare-Tielt, 01.10.2005, p. 19 (overgenomen in: West-Vlaams Molenblad, XXI, 2005, 4, p. 192 - rubriek persoverzicht).
- Debruyne M[arc], Plaatsmolen, Het Nieuwsblad, 26.04.2007.
- Defour Guido, Molen wordt beschermd en in 2009 volledig gerestaureerd. Nieuw leven voor de Plaatsmolen, De Weekbode, ed. Tielt, 17.08.2007.
- Debruyne M[arc], Plaatsmolen, Het Nieuwsblad, 01.09.2007.
- Sabbe Nele, Gemeenteraad kwam op maandag 24 november bijeen. Plaatsmolen: meerwaarde voor Pittem, Krant van West-Vlaanderen, editie Tielt, 28.11.2008.

- Debruyne Marc, Romp Plaatsmolen wordt volgend jaar afgebroken. Tegen 2012 moet restauratie klaar zijn, Het Nieuwsblad, 29.11.2008.
- Debruyne Marc, Plaatsmolen wordt gerestaureerd, Het Nieuwsblad, 19.03.2009.
- Debruyne Marc, Pittem en Meulebeke werken samen aan Erfgoeddag, Het Nieuwsblad, 09.04.2009.
- MTY, Ontmanteling Plaatsmolen van start. Maalvaardig tegen 2011, Het Nieuwsblad, 28.05.2009

- J.G., Eerste fase herstel Plaatsmolen gestart. Een lange en moeilijke weg, De Weekbode, ed. Tielt, 05.06.2009.
- Defour Joris, Heropbouw Plaatsmolen start deze week, Het Laatste Nieuws, 19.08.2009.

- JG, Maandag 28 september gemeenteraad. Goed gevulde raadsagenda, Krant van West-Vlaanderen, editie Tielt, 25.09.2009.
- JG, Eerste gemeenteraad na vakantie met gevarieerde agenda. Bushokje enige nieuws onder de zon, Krant van West-Vlaanderen, editie Tielt, 02.10.2009.
- DBM [De Bruyne Marc], Plaatsmolen, Het Nieuwsblad, 08.10.2009.
- DBM [De Bruyne Marc], Gemeente trekt portemonnee open, Het Nieuwsblad, 07.01.2010.
- RDH, Krediet restauratie Plaatsmolen geschrapt, Het Nieuwsblad, 26.07.2010.
- JG, Heropbouw Plaatsmolen voor onbepaalde tijd uitgesteld. Een baksteen op de maag van de gemeente, Krant van West-Vlaanderen, ed. Tielt, 27.09.2010.
- De Clercq Randy, Gemeente ziet discussie over soort stenen met lede ogen aan. Eerste steen Plaatsmolen nog steeds niet gelegd, Het Nieuwsblad, 28.05.2011.
- De Clercq Randy, Maandenlange vertraging door ruzie over stenen. Heropbouw Plaatsmolen eindelijk van start, Het Nieuwsblad, 01.09.2011.
- DJP, Heropbouw Plaatsmolen gestart, Het Laatste Nieuws, 01.09.2011.
- De Clercq Randy, Discussie over oude of nieuwe balken leidt tot grote vertraging. Heropbouw Plaatsmolen komt na jaar weer op gang, Het Nieuwsblad, 13.04.2013.
- Defour Joris, Na ruzie over stenen levert discussie over balken nu vertraging op. Heropbouw Plaatsmolen start binnenkort weer, Het Laatste Nieuws, 18.04.2013, p. 21.
- Vandenbroucke Kim, Volgende fase kan nog twee jaar op zich laten wachten. Eerste deel van renovatie Plaatsmolen zo goed als af, Het Nieuwsblad, 24.09.2013.
- De molen zal alleen nog draaien als folklore, De Weekbode, 28.02.2014.
- DJP, Pittem. Plaatsmolen nog lang niet afgewerkt, Het Laatste Nieuws, 04.03.2014.
- KVI, Vandalen vernielen ramen gerestaureerde Plaatsmolen, Het Nieuwsblad, 08.04.2014.
- JG, Geen prioriteit. Plaatsmolen, De Weekbode, editie Tielt, p. 27.
- DJP, Vooral geld voor fietspaden en wegen, Het Laatste Nieuws, 27.12.2017.
- Storme Ben, Bijna 100 monumenten wachten (al lang) op erfgoedpremies, focus-wtv.be, 26.10.2021

- Sap Jeroen, 434.000 euro subsidie voor de Plaatsmolen in Pittem, focus-wtv.be, 07.12.2022.