Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas), Vlaanderen, Oost-Vlaanderen
- Naam
- 's Hondsmolen, Molen Hillegeer
- Ligging
- Shondstraat 4
9170 Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas)
kadasterperceel A498
Vlaanderen - Oost-Vlaanderen
- Gebouwd
- voor 1612
- Verdwenen
- 1926, sloop
- Type
- Staakmolen
- Functie
- Korenmolen
- Bescherming
- niet,
- Database nummer
- 3983
Karakteristiek
Beschrijving / geschiedenis
De 's Hondsmeulen was een houten korenwindmolen die deel uitmaakt van een boerderij. Ernaast stond een rosmolen. De staakmolen werd voor 1612 werd opgericht. Aan de benaming 's Hondsmolen is een sage verbonden. Door de pest zou heel de molenaarsfamilie, die op de bijbehorende boerderij woonde, gestorven zijn. Enkel de hond bleef nog leven. Deze overlevering kan teruggaan op een echt gebeurd feit. De molen dateerde van voor 1612 en in de 17de eeuw waren hier regelmatig pestepidemieën. Een onderzoek in de parochieregisters kan uitsluitsel brengen.
Eigenaars na 1830:
- 1834, eigenaar: Cloosterman-Van Buynder Gilles, brouwer te Sint-Pauwels
- later, erfenis: de weduwe Amelie Caroline (overlijden van Gilles Coosterman)
- 25.05.1858, verkoop: Hillegeer-Heyrman Frederik, handelaar te Beveren en later brouwer te Sint-Pauwels
- 05.06.1887, erfenis: de weduwe Maria Juliana en de kinderen (overlijden van Brederik Hillegeer)
- 16.11.1891, verkoop: Hillegeer-Vereecken Joseph Camiel, brouwer te Sint-Pauwels (notaris Raemdonck)
- 10.01.1912, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Camiel)
- 14.03.1923, deling: Hillegeer René Edmond Joseph, brouwer en molenaar te Sint-Paulwels (notaris Bohijn).
De staakmolen werd door laatste eigenaar René Hillegeer in 1926 afgebroken. De brouwerij en mouterij werd met uitzondering van de funderingen en de kelders in 1939 gesloopt.
Het malen werd verdergezet in een stoommaalderij uit de 19de eeuw die in 1968 buiten werking werd gesteld. Bij het achterliggend bakstenen maalderijgebouw behoorde een cilindrische schouw van de oorspronkelike stoommachine, die later vervangen werd door elektrische aandrijfkracht. In 1981 was de haverpletmolen nog bewaard. Toen waren al verdwenen: de steenkoppels op eikenhouten stoel (tarwe en rogge), stoommachine en builmolen. Het maalderijgebouw is thans gesloopt.
Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS
Literatuur
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas, in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963).
Lieven Denewet, "Honderd bespookte molens in Vlaanderen. Een verzameling molensagen van de kuststreek tot het Maasland", Molenecho's, XX, 1992, 3-4.
W. Smet, De windmolens in het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1974.
W. Smet, Kijk op het Waasland, Nieuwkerken-Waas, 1977, p. 17-66.
H. Holemans, Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 7. Gemeenten S-T, Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2007.
A. Demey, Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Sint-Niklaas, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 7N2 (S-T), Brussel - Gent, 1981.