Molenzorg

Leisele (Alveringem), West-Vlaanderen


Foto: Luc Devliegher, 1977
Algemeen
Collectie
Verdwenen Belgische Molens
Naam

Rosmolen van de Proosdij
Rosmolen van brouwerij Comeyne

Ligging
Izenbergestraat 3
8691 Leisele (Alveringem)
toon op kaart
Type
Binnenrosmolen
Functie
Korenmolen
Gebouwd
1861
Verdwenen
1959, verplaatst naar Genk-Bokrijk
Beschrijving / geschiedenis

Op het erf van brouwerij de Proosdij van de familie Comeyne, aan de Izenbergestraat nr. 3, stond een vierzijdige houten rosmolen, waarbij het paard binnen liep. Op de koningsspil is het jaartal 1861, wellicht het bouwjaar van de constructie.
Het gebouwtje meet buiten 6,70 x 6,70 meter. De wanden bestaan uit stijlwerk (op een bakstenen voet) waartegen een beplanking is geslagen.
In het midden draait, op een blauwe natuursteen, de spil die boven aan de ankerbalk bevestigd is; aan de bovenkant van deze spil is het kroonwiel gemonteerd. Op de spil en op een verbindingsbalk staat het jaartal 1861. In de spil komt een inkeping voor die verband houdt met de trekboom waaraan het binnen in de molen lopende paard gespannen was. Het groot wiel is opgebouwd met een kruis met dubbele armen die door verbindingsbalkjes verstevigd zijn en de spil goed omsluiten; daarenboven wordt het wiel gesteund door twaalf schoren tussen de rand van het wiel en de onderkant van de spil. Het kroonwiel heeft buitenwerks een diameter van 3,38 meter en telt 126 kammen die haaks op de rand staan.
Van het drijf- en maalwerk, die zich op de zolder bevonden, bleef niets bewaard. De eigenlijke maalgang ontbeekt. Er bestaat nog een schijfloop (12 staven) in kantelwerk door het kroonwiel aangedreven en gemonteerd op een as met twee wielen waarop een drijfriem kan gelegd worden; dit drijfwerk zou o.m. een graanpletter bediend hebben.

In 1959 werd deze rosmolen verworven doorhet Openluchtmuseum te Bokrijk en aldaar wat later herbouwd. Voro verder gegevens verwijzen we naar Genk-Bokrijk, Roskot uit Leisele. Voor verdere gegevens vewijzen we naar: Genk-Bokrijk, Roskot uit Leisele

Luc Devliegher & Lieven Denewet

Literatuur

Luc Devliegher, "Rosmolens in de Westvlaamse kuststreek", in: Biekorf, LXXVI, 1975-1976, p. 257-360; ook verschenen als monografie (Brugge, Provinciebestuur, 1977, 110 p., Bokrijk, Openluchtmuseum, 1977, 109 p. en Brugge, 1983, 154 p. - 2de herziene uitgave: Provinciaal Museum van het Bulskampveld te Beernem, Katalogen en Bijdragen, 2)";
Luc Devliegher, "Vier Westvlaamse rosmolens te Bokrijk", in: Volkskunde, LXXIX, 1978, p. 199-205; Ons Heem, XXV, 1971, p. 185-186;
Bachten de Kupe, XIII, 1971, p. 104-109;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996;
J. Weyns, "Bokrijk (Molenbericht", in: Ons Heem, jg. XIV, 1960, nr. 6 (Hooimaand), p. 222 [De rosmolen uit Leisele is heropgericht in Bokrijk].
Herman Holemans, "Rosmolens in de provincie West-Vlaanderen in de periode 1834-1900. Deel 5", Studiekring Ons Molenheem, 1994, 1, p. 3-8.
Cossey, 1977, p. 145-146 en 198
Becuwe, 2002
Bouwen door de eeuwen heen, 1982, p.140
Devliegher, 1978, p. 199-205.

Stuur uw teksten over deze molen  | 
Stuur uw foto's van deze molen
  
Laatst bijgewerkt: zaterdag 25 november 2017

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in database zoek op provincie Stuur een algemene e-mail over molens vorige pagina Home pagina Naar bestaande molens