Molenechos's Homepage Molenechos.org

Lommel, Vlaanderen, Limburg

Verdwenen molen

Karakteristiek

Naam
Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen
Ligging
Koningsstraat
3920 Lommel
zuidzijde
zijde Molenstraat
Vlaanderen - Limburg
Gebouwd
1843
Verdwenen
1940 - 14 november, roeden afgerukt in storm / 2003, sloop romp
Type
Stenen windmolen
Functie
Korenmolen, oliemolen
Bescherming
niet,
Database nummer
3045
© Prentkaart Nels (coll. A. Smeyers, Alsemberg)

Beschrijving / geschiedenis

De Nieuwe Molen, Stenen Molen of Van Leemputtensmolen (naar de mede-oprichter) was een stenen koren- en oliewindmolen, type grondzeiler, aan de zuidzijde van de Koningsstraat, zijde Molenstraat.

Landbouwer P.-F. Heyns uit Balen en brandewijnstoker Jan Van Leemput bouwden in 1843/1845 een stenen koren- en oliewindmolen aan de Koningsstraat. Jan-Jozef Van Leemput (1801-1870) werd schepen van Lommel en werd de molenaar. De molen staat reeds als een rond element aangeduid in de Atlas van de Buurtwegen (1845).

Opeenvolgende eigenaars en molenaars:
- 1843, opbouw: Heyns Pieter-François, landbouwer te Balen en Van Leemput Jan-Jozef (1801-1870), brandewijnstoker, schepen van Lommel, later molenaar te Lommel
- 1873, deling: Vanleemput Karel, molenaar en Vanleemput Vincent, molenaar
- 1891, verkoop: Jansen-Vandelo Adriaan, molenaar te Geel
- 1893, verkoop: Van Elsen-Kemps Karel, molenaar te Balen
- 1911, erfenis: Van Elsen-Kemps Karel, de kinderen, molenaars te Lommel
- 1935, aankoop: Mennen-Aerts Jan
- tot 1972: Mennen Edgard als laatste molenaar (met de eletrische motor)

Op 6 december 1869 werden de kap en de wieken afgerukt door een stormwind. Vanaf 1928 werd de molen uitgebaat door Edgard Mennen, die in het molenlichaam een elektrische molen plaatste. Na samenspraak met de eigenaar werd de molen bovendien hersteld. Zo vernieuwde men onder andere de wieken, de kammen van het grote kamwiel en de zwepen om de molen te verkruien. In 1935 volgde de aankoop door genoemde Mennen.

Tijdens de orkaan op 14 november 1940, rukten de wieken af van de molen. Mennen maalde verder met de elektrische molen tot in 1972.

Op het laatst bestond de molen uit een voor de helft gecementeerde, naar boven toe versmallende ronde baksteenbouw. Er waren getoogde en rechthoekige vensters met grotendeels bewaard houtwerk. Ten zuiden was er een rechthoekige deur onder houten latei, met bovenlicht voorzien van ijzeren roedeverdeling. Ten noorden bevond zich een analoog aangepaste korfboogpoort.

De overgebleven romp werd in het voorjaar van 2003 gesloopt.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

Literatuur

Lieven Denewet, "Twee Limburgse molenrompen gesloopt: Koersel en Lommel", Molenecho's, jg. 31, 2003, 1, p. 30-34.
H. Holemans & W. Smet, Limburgse windmolens in heden en verleden, Nieuwkerken, 1981, p. 105-106, 196, 197, 198, afbn. 99-101 op p. 109.
B. Indekeu & F. Geerts, Hoelang zal de tol nog draaien? Mijmerend wandelen langs een 150-tal Lommelse ansichten uit het begin van deze eeuw, in Publikaties van de VZW 'Museum Kempenland' te Lommel, 3, Lommel, 1987, p. 27, prentkaart nr. 48.
B. Indekeu, R. Thirion & W. Thijs, Laat de wieken maar draaien, de molen maalt weer! Historiek en restauratie van de windmolen te Lommel-Kattenbos, in Publikaties van de VZW Museum Kempenland te Lommel, 4, Lommel, 1989. p. 5-6, afb.
R. Knapen & F.V. Smeulders (red.), Zo was... Lommel, Antwerpen, 1973 (prentkaart op p. 43)
V. Leysen & B. Indekeu, Van teutendorp tot bruisende stad. Lommel in de voorbije twee euwen (1800-2000), in Publicaties van de V.Z.W. Museum Kempenland te Lommel, 18, Lommel, 2001, p. 56-57, 114, 150 afbn. op p. 57, 150.
C. Thijs & C. Van Steen, Lommel. Proeve van een geschiedenis onzer gemeente, Lommel, 1941.
D. Pauwels, Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Neerpelt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N2, Brussel - Turnhout, 2005.
Mailbericht Denis Van Cronenburg, Gentbrugge, 09.11.2013.
F. Geerts e.a., Door het zand getekend. Bijdragen over landschap en verleden van de Kempsense grensgemeente Lommel, uitgegeven naar aanleiding van de milleniumviering in 1990, Lommel, 1990, p. 418, 381, afb. 63 op p. 381, afb. 6 op p. 419.
V. Mennen, Van Vriesput tot Klein Duitsland. Acht eeuwen Lommelse plaatsnamen, in Publicaties van de v.z.w. Museum Kempenland te Lommel, 10, Lommel, 1992, ill. op p. 225, 370.
F. Vanduffel, Industrialisatie en verandering: Lommel tussen 1890 en 1914, in Maaslandse monografieën, 37, Assen, 1983, p. 44, 61 (noot 32).

Overige foto's

Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen, Lommel, Prentkaart Nels (coll. A. Smeyers, Alsemberg) | Database Belgische molens
© Prentkaart Nels (coll. A. Smeyers, Alsemberg)
Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen, Lommel, Prentkaart Nels. Verzameling Ons Molenheem | Database Belgische molens
© Prentkaart Nels. Verzameling Ons Molenheem
Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen, Lommel, Prentkaart. Verzameling Ons Molenheem | Database Belgische molens
© Prentkaart. Verzameling Ons Molenheem
Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen, Lommel, Prentkaart Nels. Verzameling Ons Molenheem | Database Belgische molens
© Prentkaart Nels. Verzameling Ons Molenheem
Nieuwe Molen, Stenen Molen, Molen Mennen, Van Leemputtenmolen, Lommel, Foto Robert Van Ryckeghem, Sint-Andries, 09.09.1998 | Database Belgische molens
© Foto Robert Van Ryckeghem, Sint-Andries, 09.09.1998