Molenzorg
Balegem (Oosterzele), Oost-Vlaanderen
<p>Watermolen</p>
Foto: Damien De Leeuw, Herzele
Naam

Watermolen

Ligging Muldershof 2
9860 Balegem (Oosterzele)

op de Molenbeek
100 m Z v.d. kerk
kadasterperceel B489
50° 55' 27.88" N
  3° 47' 24.71" E


toon op kaart
Geo positie 50.924644, 3.790797
Eigenaar Privaat
Gebouwd kort voor 1466
Type Bovenslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Dwars tegenover de waterloop
Gevlucht/Rad Metalen bovenslagrad
Inrichting Verwijderd
Toestand Omgebouwd tot woonhuis
Bescherming ---,
Niet beschermd
Molenaar Geen
Openingstijden Niet toegankelijk

Beschrijving / geschiedenis

De Watermolen is een korenwatermolen met metalen bovenslagrad op de Molenbeek in Muldershof 2.

Hij werd kort voor 1466 gebouwd als een oliewatermolen door Jehan de la Damme, die daarvoor jaarlijks op Kerstdag 18 schellingen moest betalen aan de heer van het Land van Rode: "... De Jehan de le Damme, qui doibt par an sur le cours du russot en la commune de Badelghem ... sur quoy il a mis ung molin oyelle, xviii s. par an à Noël." (Rijksarchief Gent, Archief van het Land van Rode).

Uit het proces-verbaal van afpaling van de gemeente Balegem van 1822:
"Il y a aussi un mouin à eau appartenant à P(ier)re J(ea)n De Mulder S(ecti)on B n° 489. Il sert à moudre le grain. Il est assez avantageusement situé. L'expert estime qu'à raison de son exploitation, il peut être évalué à un revenu brut de fl. 150 et net de fl. 100."

De watermolen werd in 1834 ondergebracht in klasse 1 met een kadastraal inkomen van 150 frank.

Eigenaars na 1820:
- 1822, eigenaar: De Mulder-Leus Pieter Jacobus, molenaar te Balegem
- 10.06.1847, erfenis: De Baele-Leus Jan Baptist, molenaar te Balegem (vrouw Leus is de weduwe van Pierre De Mulder) (overlijden van Pierre De Mulder)
- 11.12.1858, huwelijk: Fruyt-Leus Constantin (vrouw Leus is de weduwe van De Mulder Pierre en van De Baele Jan Baptist), landbouwer te Balegem (huwelijkscontract van 07.12.1856)
- 09.05.1885, deling: Venneman-Baele Polydoor, deurwaarder te Bottelare (notaris Bouckaert)
- 26.01.1894, verkoop: Eeckhaut-Callant (elders geschreven als Callaert) Honoré, tapper en slachter en later molenaar te Balegem (notaris De Wilde)
- later, erfenis: en de kinderen (overlijden van vrouw Callant/Callaert)
- 1928, afstand: Eeckhaut-De Taeye Camiel, molenaar te Balegem (notaris Van de Wiele)
- 19.11.1939, erfenis: de weduwe en de kinderen (overlijden van Camile Eeckhaut)
- 28.05.1966, gift: Eeckhaut Agnes Julia Josephine, bediende te Balegem (notaris Pede)
- 2008, verkoop: particulier

De laatste molenaars waren de kinderen van Camiel Eeckhaut-De Taeye (+1939). Na het stilleggen van het rad in 1953 werd het molenhuis een jaar later ingericht als woning, waarbij het hele draaiende werk werd verwijderd. Enkel het plaatijzeren bovenslagrad (hersteld in 1975), de houten watergoot tegen de achtergevel van het molenhuis en de trapsgewijze afgebouwde strekdam herinneren nog aan de molenfunctie.

Bouwkundige beschrijving (Agentschap Onroerend Erfgoed)
Het molengebouw bestaat uit één bouwlaag en drie traveeën onder zadeldak (pannen, niet evenwijdig aan de straat). Onderbouw van Balegemse zandsteen (voormalig molenhuis). Zandstenen hoekblokken rechts in de voorpuntgevel en een rondboogvormige zandstenen deuromlijsting met imposten en platte sleutel. Venster met geometrische motiefjes in gekleurd glas-in-lood (midden 20ste eeuw).

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Watermolen</p>

Foto: Karel Hulsmans

<p>Watermolen</p>

Foto: Damien De Leeuw, Herzele

<p>Watermolen</p>

Foto: Damien De Leeuw, Herzele

<p>Watermolen</p>

Foto: Marnix Demoor, 12.05.2010

<p>Watermolen</p>

Foto: Clément V. Tréfois. Negatief: Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), Brussel

Literatuur

Archieven
Rijksarchief Gent, Archief van het Land van Rode, rekening uit 1466.

Gedrukte bronnen
Gazette van Gend, 2 maart 1789

Werken
De Potter Frans & Broeckaert Jan, "Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen", reeks I, deel 1, Balegem, p. 7-8, Gent, 1864-1870.
P. Bauters & R. Buysse, "De Oostvlaamse watermolens. Inventaris 1980", Gent, 1980 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 11);
P. Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986, p. 15 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
Paul Huys, "Betwistingen rond de oprichting van molens (1792)", Molenecho's, XXXVIII, 2010, 3? p. 140-141.
A. ver Elst, "De watermolens van Antwerpen en Vlaanderen in beeld", Zaltbommel, 1979, p. 48;
J. Verpaalen, "Balegem: molendorp met weinig allure", in: De Belgische Molenaar, LXXVII, 1982, nr. 2, p. 38-40.
"Inhuldiging van de watermolen", in: De Beiaard, LXXIV, 1975, nr. 28, p. 5;
"Balegem: het Vlaams molendorp?", in: Molenecho's, XI, 1983, p. 15;
V.G., "Wordt Balegem een uitverkoren molendorp? in: De Belgische Molenaar, LXX, 1975, p. 354;
"De driemolenwandeling Balegem", in: Bouwkundig Erfgoed in Vlaanderen, 1977, nr. 26, p. 19-23;
"Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Tweede aflevering. De arrondissementen Eeklo en Gent", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XV, 1961, 2 (Gent, 1962);
Herman Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 1. Gemeenten A-B", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1996.

Mailbericht
Andy Eeckhaut, 12.06.2017 (achterachterkleinkind van Honoré Eeckhaut, molenaar op de Watermolen van Balegem.


Laatst bijgewerkt: maandag 12 juni 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens